Namazın Vacibleri
Namazların farzları olduğu gibi, bir kısım vacibleri de
vardır. Bu vacibleri yerine getirmekle namazın farzları tamamlanıp noksanları
giderilmiş olur. Şöyle ki:
1) Namaza başlarken yalnız "Allalı" ismi ile yetinmeyip büyüklüğü ifade eden "Ekber"
sözünü de ilâve ederek "Allahü Ekber" demek vacibdir.
2) Namazlarda "Fatiha" suresini okumak vacibdir. Üç İmama göre ise, bunu okumak
farzdır.
3) Namazlarda farz olan Kur'an okuyuşunun ilk iki rekâta bağlı kılınması
vacibdir.
(İlmihal - 138)
4) İlk iki rekâtın her birinde bir defa Fatiha suresi okunup tekrarlanmaması
vacibdir.
5) Fatiha suresini diğer okunacak sûre veya ayetlerden önce okumak vacibdir.
6) Fatiha suresine başka bir sûre veya bir sûre yerini tutacak kadar ayet
ilâvesi vacibdir. Şöyle ki: Farz namazların önceki ilk iki rekâtlarında
Fatiha'dan sonra diğer bir sûre veya bir sûreye denk bir mikdar ayet okunması
vacib olduğu gibi, vitir namazı ile nafile namazların her rekâtında Fatiha ve
Fatiha'dan sonra bir sûre veya ona denk bir ayet okunması da vacibdir.
(Fatihaya başka bir sûre veya ayetin eklenmesi üç İmama göre sünnettir.)
7) Yalnız başına namaz kılan kimse, sabah, akşam ve yatsı namazlarını dilerse
aşikâre bir okuyuşla ve dilerse gizli bir okuyuşla kılar. Geceleyin kılacağı
nafile namazlarda da hüküm böyledir. Fakat öğle ile ikindi namazlarında ve
gündüz kılacağı nafile namazla'rda gizli olarak okuması vacibdir.
8) Cemaatla kılınan namazlardan sabah, cuma, bayram, teravih, vitir namazlarının
her rekâtında; akşam ve yatsı namazlarının ilk iki rekâtlarında aşikâre Kur'an
okumak, öğle ile ikindi namazlarının bütün rekâtlarında, akşam namazının üçüncü
ve yatsının son iki rekâtlarında gizli olarak kıraat yapmak vacibdir.
9) Vitir namazında kunut (dua) okumak ve kunut tekbiri almak vacibdir. Bu İmam
Azam'a göredir. İki imama (İmam Ebu Yusuf ve İmam Muhammed'e) göre ise, bunlar
sünettir.
10) Kazaya kalan bir namaz, gündüzün cemaatla kılındığı takdirde, eğer sabah
namazı gibi aşikâre kıraat yapılması gereken bir namaz ise, yine aşikâre kıraet
yapılır. Gizli kıraat yapılması gereken bir namaz ise, gizli kıraet yapılır. Tek
başına namaz kılan ise, aşikâre kıraet yapılması gereken bir namazı kaza ederken
dilerse hem aşikâre, hem de gizli okuyabilir. Bir rivayete göre de, gündüz kaza
edeceği herhangi bir namazda gizli okuması vacibdir; gizli veya aşikâre okuma
serbestisi yoktur:
1 I) Secde yaparken yalnız alınla yetinmeyip alınla beraber burnu da yere koymak
vacibdir.
12) Üç ve dört rekâtlı namazlarda birinci oturuş vacibdir.
13) Namazların her oturuşunda teşehhüdde bulunmak (Tahiyatı okumak) vacibdir.
14) Namaz içinde okunan secde ayetinden dolayı tilâvet secdesinde bûlunmak
vacibdir.
16) İki bayram namazının üçer ziyade tekbirleri vacibdir. Bu namazların birinci
rekatlarındaki rükû ve secde tekbirleri sünnettir. İkinci rekatlarının rükû
tekbirleri ise, vacib olan ziyade tekbirlere yakın olduğu için o da vacibdir.
17) Namazların farzlarında sıraya riayet edilmesi, iki farz arasına, farz
olmayan bir şeyin girmesine meydan verilmemesi vacibdir. Farz olan kıyamdan
(ayakta duruşdan) sonra rükûa gidilmesi, rükûdan sonra da secdeye varılması
gibi....
18) Vaciblerin her birini de yerinde yapmak ve sonraya bırakmamak vacibdir.
Kur'an okuduktan sonra bir zaman bekleyip sehven düşünceye dalmak ve sonra rükûa
varmak gibi.
19) namazların sonunda selâm vermek. Önce sağ tarafa, sonra sol tarafa yüz
çevirerek "Esselâm" demek vacibdir. "Esselâmu aleyküm ve Rahmetullah" (*)
denilmesinin vacib olduğu açık olarak belirtilmemiştir.
(*) Selamet ve Allah'ın rahmeti üzerinize olsun.
Bir görüşe göre, sol tarafa selâm verilmesi sünnettir. Namazdan çıkılması ise,
bütün imamlara göre yalnız bir selâm ile olur, bununla namaz biter. Bu selâmı
vermiş olana, artık uyulmaz. Meşhur olan görüş budur.