|
Elmalılı Hamdi Yazır Kimdir? |
| Elmalılı M.
Hamdi Yazır, Hicri 1294 Miladi 1877 yılında Antalya'nın Elmalılı
kazasında doğdu. Babası Numan Efendi, aslen Burdur'un Gölhisar kazası
Yazır köyü halkındandır. Numan Efendi, küçük yaşta Yazır köyünden çıkıp
Elmalı'ya gelmiş, orada okumuş ve "Şer'iye Mahkemesi" başkâtibi
olmuştur. Hamdi Efendi'nin annesi, Elmalı âlimlerinden Mehmet Efendi'nin
kızı Fatma Hanım'dır.
İlkokulu ve bugünkü ortaokula denk sayılan Rüşdiye'yi Elmalı'da bitiren Hamdi Efendi, 1892 yılında, dayısı hoca Mustafa Sarılar ile birlikte İstanbul'a gelmiş ve devrinin âlimlerinden Kayserili Mahmud Hamdi Efendi'den ders almıştır. İstanbul'daki diğer tanınmış hocaların da derslerine devam ettikten sonra, 1906 yılında "Bayezit dersiâmı" olarak icâzet almıştır. Aynı yıl yapılan seçimlerde Antalya Mebusu olmuş ve II. Meşrutiyet'in bu ilk meclisinde, özellikle 1876 "Kanun-i Esâsi"sinin değiştirilmesinde önemli rol oynamıştır.
1909 yılında Mülkiye Mektebi'nde Ahkâm-ı Evkâf ve Arâzî dersleri okutmuş ve yine aynı yıllarda Mekteb-i Kuzâtta "Fıkıh" dersleri vermiştir. Daha sonra Darü'l-Hikmeti'l-İslâmiye (Şeyhü'l-İslâmlığa bağlı Yüksek Müşavere Heyeti) üyeliğine ve bir müddet sonra da başkanlığına tayin edilmiştir. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Evkaf Nazırlığı'nda bulunmuş ve bu sırada Âyan Meclisi üyesi olmuştur.
Cumhuriyetin ilânı sırasında Mütehassısîn medresesinde mantık
müderrisi idi. Medreseler kaldırılınca evinde inzivaya çekilmiş, ilmî
tetkik ve araştırmalarına devam etmiştir. Yirmi yıl kadar devam eden bu
uzlet (yalnızlık) devresi, "Hak Dini Kur'an Dili"
adındaki Türkçe tefsiri hazırlamasına imkân vermiştir. Tefsire
başlamadan önce Mısırlı Prens Abbas Halim Paşa'nın teşviki ile "Büyük
İslâm Hukuku Kâmusu" ile meşgul bulunuyordu. Bu eserle birkaç yıl meşgul
olduktan sonra yarım bırakmış ve tefsiri yazmaya başlamıştır.
ESERLERİ: |