ERKEĞİN ÖRTÜNMESİ
Erkeklerin kendi eşleri dışındaki kimselerin yanında ya da namazda, göbekle
diz kapağı arasını örtmeleri farzdır. Sağlam görüşe göre diz kapağı da avret
yeri kapsamına girer. Allahü Teala, "Irzlarını da korusunlar." (en-Nur,
24/30) buyurur. Burada "ferc, çoğulu furûc" sözcüğü kadının cinsel organı
anlamına geldiği gibi, her iki cins için "apışarası" anlamım da kapsar. İffet
yerini en iyi koruma, örtme ile mümkün olacağı için "avret yerini örtme" de bu
kapsama girer.
Elmalılı Hamdi Yazır (ö. 1358/1939) erkeğin avret mahalli ile ilgili olarak
şöyle der: "İnsanın avret mahalli, bilinen cinsel organdan ibaret değil,
apışarası denilen açıklık boyunca uzar ki, bunun azamisi topuklara kadar varırsa
da en
yakın bilinen azı, diz üstü oturulduğunda belirleneceği üzere göbek altından
dizlere kadardır. Bunun için erkeklerde korunması ve örtülmesi farz olan bir
avret mahalli bu bilinen en az miktarıdır. Fazlasını örtmek ise müstehaptır."
(Elmalılı, a.g.e., VI, 12, 13)
Erkeğin avret yerinin sınırları hadisle belirlenmiştir: "Sizden biriniz
kölesini veya işçisini evlendirince artık onun göbekle dizleri arasına
bakmasın." (Ebu Davud, Salat, 26, Libas, 34) Başka bir rivayette; "Göbekle
iki diz arası avret yeridir" ilavesi vardır." (Ahmed b. Hanbel, II, 187)
Darekutnî'nin naklettiği şu hadisle diz kapakları da kapsama girer: "Diz
kapakları avret yerlerindendir." (ez-Zeylai, Nasbu'r-Raye, 2. baskı, Kahire
1357/1938, I, 297)
Malikîlere göre, erkekler için avret yeri yalnız ön ve arka, yani "galiz
avret" sayılan yerlerdir. Onlara göre uyluk kısmı avret sayılmaz. Delil Enes b.
Malikten (ö. 91/709) nakledilen şu hadistir: "Hz. Peygamber Hayber günü izarını
(alt peştemal) uyluğunun üzerinden kaldırdı, öyle ki ben onun uyluğunun
beyazlığını görür gibiyim." (eş-Şevkani, Neylü'l-Evtar,II, 64) Şu hadis de aynı
anlamı desteklemektedir: "Rasülullah (s.a.s) uyluğunu açmış olarak oturuyordu.
Ebu Bekir, yanına girmek için izin istedi, ona bu durumda iken izin verdi. Ömer
izin istedi, ona da izin verdi. Sonra Hz. Osman izin isteyince, uylukları üstüne
elbisesini örttü." (eş-Şevkani, a.g.e., II, 63)
Ancak Hanefilerin de içinde bulunduğu çoğunluk fakihlere göre ön ve arka ile
diz kapakları arasında kalan uyluklar da avret yeri kapsamına girer. Çünkü
uyluğun avret yeri olduğunu bildiren başka hadisler de vardır. (bk. Buhari,
Salat, 12; Ebu Davud, Hammam, 1; Tirmizi, Edeb, 40; İbn. Hanbel, III, 478, 479,
V, 290.)